Sơn Trà Đà Nẵng: Hai yêu cầu phải đặt ra

0
1104

Những tranh luận ồn ào về “số phận Sơn Trà” thời gian qua, thực chất là câu hỏi trách nhiệm mà dư luận đặt ra với những nhà quản lý, cơ quan chức năng và chính quyền thành phố Đà Nẵng, làm sao khai thác hợp lý tiềm năng của Sơn Trà, trên cơ sở một tầm nhìn dài hạn, chiến lược và khoa học, phù hợp với tiềm năng và yêu cầu thực tế phát triển.

Đây thực sự là bài toán không đơn giản để phá giải, cần được thực hiện với một lộ trình thận trọng và khoa học.

Bán đảo Sơn Trà cần được bảo tồn và phát triển bền vững. (Ảnh: Internet).

Cơ hội và trách nhiệm?

Bất kỳ ai quan tâm đến Sơn Trà nói riêng và Đà Nẵng nói chung, đều hiểu rằng, làm sao khai thác, phát triển mà vẫn giữ cho Sơn Trà bản sắc riêng có, luôn hiền hòa, tươi xanh mà lại khai thác tốt những lợi thế của một khu du lịch sinh thái tầm cỡ quốc gia, là đòi hỏi tất yếu.

Chính từ yêu cầu đó, dựa vào tiềm năng của bán đảo Sơn Trà và khu vực phụ cận, ngành du lịch quốc gia đã xây dựng “Chiến lược và Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” với định hướng phát triển Sơn Trà thành một trong những khu du lịch trọng điểm. Phát triển du lịch khu vực Sơn Trà sẽ là động lực phát triển du lịch cho Đà Nẵng và cả nước, góp phần tích cực vào kinh tế – xã hội cho thành phố này cũng như cả miền Trung.

Thách thức đặt ra ở đây, là khai thác tiềm năng Sơn Trà phải mang tính hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên, động thực vật, cảnh quan với sự phát triển các dự án phù hợp, đồng thời phải đảm bảo các yếu tố về an ninh quốc phòng.

Thực tế thời gian qua, để xử lý thách thức này, chính quyền và các cơ quan quản lý chức năng đã cùng hợp tác tốt trong việc bảo vệ rừng Sơn Trà. Khu vực không xảy ra vụ cháy rừng nào. Các loài động vật quý hiếm, đặc biệt là Vọoc Chà vá Chân nâu được duy trì đàn và có xu hướng phát triển. Duy nhất có một vụ săn bắt Vọoc, thì thủ phạm đã bị truy tố đã bị truy tố và xử tù. Cũng có một số vụ vi phạm lấn chiếm đất rừng, xây dựng trái phép song đều được phát hiện và xử lý nghiêm.

Công tác quy hoạch và bảo tồn Sơn Trà đã được chính quyền Đà Nẵng quan tâm chú ý từ lâu.

Riêng các dự án đầu tư đã triển khai ở đây đều đề cao trách nhiệm bảo tồn cảnh quan, điển hình như khu nghỉ dưỡng Intercontinental Đà Nẵng Sun Peninsula, địa điểm được chọn để tổ chức tuần lễ cấp cao APEC 2017, nơi du khách có thể ngắm voọc nô giỡn từ ban công của khu nghỉ dưỡng…

Mới đây, với tinh thần rà soát nghiêm túc, thành phố Đà Nẵng đã yêu cầu đánh giá lại các dự án được cấp phép, kiên quyết cắt giảm, chỉnh sửa những dự án không đảm bảo các yếu tố về độ cao, an ninh quốc phòng, có ảnh hưởng môi trường sinh sống của động vật quý hiếm. Việc này đang tiếp tục được tiến hành với tinh thần cầu thị của chính quyền, mong các tổ chức, cá nhân từ góc cạnh khoa học và nhân văn xã hội, cùng nói lên tiếng nói và hành động thiết thực, để bảo vệ và phát triển cơ hội cho Sơn Trà.

Trong quá khứ, Sơn Trà từng là một hòn đảo có 3 ngọn núi nhô cao. Ngọn phía Đông Nam như hình con nghê chồm ra biển, gọi là Hòn Nghê (Mũi Nghê). Ngọn phía Tây như mỏ chim diều hâu, được gọi là ngọn Mỏ Diều. Ngọn phía Bắc vươn dài về phía ngọn Ngự Hải bên kia cửa biển, gọi là ngọn Cổ Ngựa. Qua thời gian, dòng nước biển chảy ven bờ đã tải phù sa bồi đắp dần, tạo thành doi đất chạy từ đất liền ra đảo, hình thành những Bãi Rạng, Bãi Đa, Bãi Bụt…
Cùng vành đai núi Hải Vân ở phía Bắc, bán đảo Sơn Trà ở phía Nam hợp lại thành cánh cung, tạo nên vịnh biển Sơn Trà, hay còn gọi là vũng Tiên Sa, Vũng Thùng, Vũng Hàn, vịnh Ðà Nẵng. Cạnh đó, với gần 3.000 hecta rừng và đất lâm nghiệp, Sơn Trà là nơi giao lưu hai hệ động, thực vật tiêu biểu của hai miền Nam – Bắc, phong phú và đa dạng với đặc tính chung của rừng nhiệt đới Việt Nam.
Ngoài ra, với độ cao gần 700 m, núi Sơn Trà được xem là đài khí tượng thiên nhiên khu vực. Tương cận với núi này về phía Bắc, chính là Hòn Chảo (Đảo Ngọc hay Hòn Sơn Chà Con), là điểm cuối dải đất liền của Đà Nẵng, tính từ cửa sông Cu Đê, dọc theo đèo Hải Vân, ngang qua Hòn Hành, Làng Vân để đâm thẳng ra biển lớn.

 

Hai vấn đề trọng yếu

Tập hợp những yêu cầu, kiến nghị và góp ý về “bức tranh Sơn Trà” trong tương lai, có thể thấy 2 vấn đề lớn phải đặt ra đối với công tác đầu tư và bảo tồn tại đây.

Trước hết, Sơn Trà phải là một khu bảo tồn được bảo vệ nghiêm ngặt, sau khi xác định rõ ranh giới từng khu vực từ bình độ 100 mét trở xuống, phân định rõ các khu vực bảo tồn, phát triển, khu vực quốc phòng. Công tác bảo tồn tự nhiên, cảnh quan  rừng ở đây phải được lưu ý tổ chức bằng các giống cây bản địa, hướng đến khả năng tái sinh rừng nguyên sinh, phục hồi các rặng san hô từ mép biển đến duy trì sinh trưởng tốt nhất cho các loài động thực vật hiện hữu.

Khu vực phải được giám sát bởi một Ban quản lý chuyên nghiệp, năng động, đầu mối kiểm soát toàn bộ hoạt động trên bán đảo này, gồm bảo vệ rừng, nghiên cứu bảo tồn sinh học, quản lý và khai thác du lịch, cũng như các hoạt động khác (trừ an ninh quốc phòng).

Du khách đến Sơn Trà cần được giám sát và hướng dẫn chặt chẽ.

Thứ hai, cần tổ chức đầu tư và khai thác Sơn Trà một cách chuyên nghiệp và trách nhiệm, xây dựng vùng núi bán đảo thành một khu du lịch quốc gia với nhiều chức năng tương quan như tham quan du lịch, giải trí, ngắm cảnh, tổ chức nghiên cứu khoa học, bảo tồn thiên nhiên…; vừa đa dạng hấp dẫn vừa tuân thủ yêu cầu bảo tồn thiên nhiên, với các giải pháp quy hoạch, kiến trúc, xây dựng chặt chẽ và phù hợp.

Các dự án đầu tư ở Sơn Trà phải đi kèm trách nhiệm với môi trường. Mỗi chủ dự án phải cam kết tái đầu tư môi trường như trồng cây xanh, tái sử dụng nguồn nước, thiết lập các trung tâm cứu hộ động vật, tuân thủ các quy định về xử lý nguồn nước thải, rác thải và hoạt động kinh doanh. Các dự án phải tuân thủ quy định mật độ xây dựng nhỏ hơn 10%  tổng diện tích cho phép và không có lưu trú, khi khai thác các tour phải đầu tư các điểm quan sát thuận lợi để ngắm Voọc, ngắm biển, ngắm Đà Nẵng; có các điểm dừng hợp lý, ẩn dưới tán cây rừng, sử dụng vật liệu và kích thước xây dựng hòa hợp thiên nhiên…

Khai thác du lịch Sơn Trà phải được kiểm soát chặt chẽ, có thể ứng dụng CNTT để giám sát tốt hơn. Các tour tuyến du lịch tại đây phải theo mô hình du lịch sinh thái đa dạng, như tour đa dạng sinh học, tour trecking khám phá, các loại hình du lịch không gây tiếng ồn và ô nhiễm như dù lượn không động cơ…

Du khách đến đây được yêu cầu đăng ký, cam kết bảo vệ môi trường, trả phí tham quan tại quầy đăng ký cả về đường bộ lẫn đường thủy. Họ phải tham gia di chuyển đến các điểm du lịch trên bán đảo bởi các phương tiện giao thông phi động cơ, hạn chế tác động đến các hệ sinh thái.

Với 2 yêu cầu đặt ra như vậy, kỳ vọng câu chuyện về bán đảo Sơn Trà trong dòng chảy dư luận cùng những lo lắng đang đặt ra hiện nay, sẽ có một kết luận đánh giá và triển khai tốt đẹp. Sơn Trà sẽ tiếp tục được bảo tồn và phát triển vững bền trong mối tương quan chặt chẽ cùng đô thị biển Đà Nẵng văn minh.

Dân Hùng.

 

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here